Behandeling bij CLL Alles over CLL
  1. Behandeling bij CLL

Behandeling van CLL

Voor de behandeling van chronische lymfatische leukemie (CLL) bestaat geen standaardschema. Als er wordt besloten om tot behandeling over te gaan, wordt er een keuze gemaakt uit verschillende behandelschema’s met verschillende medicatie, doseringen en behandelduur. De invulling hiervan is afhankelijk van de individuele ziektekenmerken en de conditie van de patiënt.

Wait and see beleid

Bij de meerderheid van de patiënten met de diagnose CLL wordt niet meteen gestart met een behandeling. Bij 40% van de patiënten wordt de ziekte per toeval ontdekt. Bij slechts een klein percentage van de patiënten is er een reden voor het direct starten met de behandeling. Bij het overgrote deel verloopt de ziekte traag en zonder symptomen.

Het is dan belangrijk om na te gaan of het wel nodig is om een behandeling te starten. De bijwerkingen van een behandeling kunnen vaak behoorlijke hinder voorzaken voor het dagelijkse leven, terwijl het soms nauwelijks voordeel oplevert. In deze gevallen wordt gekozen om een zogenaamd wait-and-see beleid te hanteren. Dit betekent dat door de patiënt en behandelaar waakzaam wordt afgewacht of er iets gebeurt, en dan pas te handelen. De behandelaar blijft tijdens deze periode controles uitvoeren bij de patiënt en kan bij verandering van de ziekte overgegaan tot behandeling.

Eerstelijnsbehandeling

In sommige gevallen is toch een behandeling nodig bij CLL. Het medicijn dat gekozen wordt om als eerste in te zetten, wordt de eerstelijnsbehandeling genoemd. Afhankelijk van de soort behandeling, en de duur van de lichamelijke reactie (respons) bij de patiënt, kan deze behandeling in principe herhaald worden. Wanneer de ziekte na enige tijd toch weer op gaat spelen, kan ook besloten worden over te gaan op een ander medicijn.

Er worden bij CLL drie soorten behandelingen gebruikt, namelijk;

Vaak worden bepaalde combinaties van deze behandelingen gebruikt, omdat daarvan is gebleken dat hun gezamenlijke werking een goed effect kan hebben. Dit wordt combinatietherapie genoemd. De ene behandeling is zwaarder dan de andere behandeling, daarom wordt op basis van de ernst van de ziekte, de conditie en leeftijd van de patiënt bepaald welke behandeling past bij de situatie van de patiënt.

Recidief behandeling

De ziekte veroorzaakt vaak na behandeling langere tijd geen problemen, maar CLL keert toch vaak weer terug. Het kan maanden tot jaren duren voordat weer een behandeling nodig is. Het terugkeren van CLL noemen we recidief. De keuze van behandeling bij recidief hangt af van de eerstelijnsbehandeling, de verkregen lichamelijke reactie, de lengte van de reactie en de algemene conditie van de patiënt. Wanneer een patiënt een goede en langdurige reactie vertoonde op de eerste behandeling kan deze herhaald worden. Meestal wordt echter bij elke herhaling van de behandeling de reactie van de patiënt minder en korter, waardoor gekozen kan worden voor een andere behandeling.

Stamceltransplantatie (uitzonderlijke situatie)

Soms werken de behandelingen niet genoeg of te kort. De levensverwachting van een patiënt is dan niet erg lang. Voor patiënten tot en met 70 jaar kan een stamceltransplantatie met stamcellen van een donor een mogelijkheid zijn. Dit is de enige behandeling die potentieel tot genezing zou kunnen leiden. Maar deze behandeling kan grote complicaties met zich meebrengen. Wordt een stamceltransplantatie overwogen, dan bespreekt het transplantatieteam van de regio dit met de patiënt. Het team weegt af of de voordelen van de stamceltransplantatie opwegen tegen de nadelen. In de behandelrichtlijn is er meer informatie te vinden over stamceltransplantatie. 

CLL behandelrichtlijn

Experts op het gebied van chronische lymfatische leukemie (de HOVON CLL-werkgroep) hebben een richtlijn opgesteld ter begeleiding van de behandeling van CLL. Hierin staan adviezen over verschillende behandelingen vermeld, gebaseerd op de laatste wetenschappelijke kennis. De richtlijn beschrijft bijna tien verschillende medicijnen die als mogelijke behandeling kunnen worden ingezet. De richtlijn is leidend, maar er is altijd de mogelijkheid hiervan af te wijken als daar een goede reden voor is. CMyLife heeft de richtlijn uiteengezet in een overzicht. Zo kan je aan de hand van jouw situatie bekijken welke behandelingen voor jou van toepassing zijn. Bekijk hier de behandelrichtlijn.