Wait-and-see fase bij CLL-patiënten Nieuwsblog
  1. Wait-and-see fase bij CLL-patiënten
  • Auteur(s):
Nu beoordelen:

Wait-and-see

Bij een groot deel van de CLL-patiënten (ongeveer 60%) verloopt de ziekte traag. Bij deze patiënten wordt de ziekte vaak toevallig ontdekt en zijn er geen klachten. Op dat moment is er vaak nog geen behandeling nodig en ligt een wait-and-see beleid voor de hand. In dit bericht zullen we het wait-and-see beleid toelichten.

Wat is wait-and-see?

Het klinkt raar, maar in een aantal gevallen stelt de arts voor om voorlopig niet te behandelen. Sommige kankers ontwikkelen zich nauwelijks of geven pas na vele jaren klachten. Vaak worden ze zelfs bij toeval ontdekt als er bijvoorbeeld onderzoek wordt gedaan naar andere klachten.

Waarom word ik niet behandeld?

Wait-and-see betekend letterlijk: wachten met behandelen en kijken wat er gebeurt. Hoe lang de behandeling kan worden uitgesteld, verschilt per patiënt. Een groot deel van de patiënten hebben zelfs nooit een behandeling nodig.

Er zijn een aantal redenen waarom er wordt gewacht met behandelen:

  • Snel behandelen zorgt er niet altijd voor dat je vooruitzichten (overleving) beter wordt, maar stelt je wel direct bloot aan bijwerkingen van medicijnen, wat de kwaliteit van leven niet ten goede komt;
  • Leukemiecellen kunnen ongevoelig (resistent) worden na behandeling. Hierdoor werkt de behandeling niet meer op het moment dat ze echt nodig is;
  • Elke behandeling kent risico’s op complicaties.

CLL is vaak een hele langzame ziekte en dit maakt dat je juist de tijd hebt om te wachten met behandelen. Wanneer er gelijk gestart wordt met behandelen heb je niet de voordelen van de behandeling, maar alleen de nadelen. Er kunnen vervelende bijverschijnselen optreden. Zoals steeds terugkerende vermoeidheid of infecties. Uit promotieonderzoek van Simone Oerlemans, blijkt ook dat CLL-patiënten die behandeld zijn met medicatie een duidelijk slechtere kwaliteit van leven ervaren dan patiënten die een wait-and-see beleid volgen. Voor meer informatie over Simone Oerlemans haar onderzoek klikt u hier.

Daarnaast kent elke behandeling risico's op complicaties. Het is beter deze risico's te vermijden, als behandeling (nog) niet echt nodig is. Direct behandelen betekent niet dat je betere vooruitzichten hebt. Het is juist verstandiger om behandelingen te bewaren totdat het echt nodig is. Bijvoorbeeld omdat de ziekte erger wordt of omdat je veel last krijgt van klachten die bij de ziekte horen of omdat de laboratoriumwaardes snel veranderen. De mogelijk hoge kosten van de behandeling spelen nooit een rol bij het besluit om niet te behandelen.

Het is wel belangrijk om regelmatig voor controle te komen: eerst om de paar maanden en in een stabiele situatie 1-2 keer per jaar.

Psychologische gevolgen

Zolang de dokter het verantwoord vindt om (nog) niet in te grijpen is behandeling echt nog niet nodig en is het juist schadelijk om te behandelen. Het kan lastig zijn je geen zorgen te maken, je hebt zojuist gehoord dat je kanker hebt en je hebt geen idee hoe het zich gaat ontwikkelen. Daarom vinden meeste patiënten een wait-and-see beleid moeilijk. Ze hebben het gevoel dat ze geen controle meer hebben. Ze worden angstig en gaan piekeren. Afwachten geeft onrust. Je kunt die gevoelens goed bespreken met je arts of oncologieverpleegkundige. Ook behandeling door een psycholoog kan zinvol zijn. Die kan je helpen om beter met je angst om te gaan. Je kunt je onzekerheid delen met een naaste of met lotgenoten.

Als je in een wait-and-see fase tussen twee behandeltrajecten zit, kan dat gevoel anders zijn. Je weet dan immers dat een effectieve behandeling mogelijk is en wat het betekent om behandeld te worden.

Bronnen: Kanker.nl, Hematon en Lymfeklierkanker Vereniging Vlaanderen.

Reacties (1)
  • Door op 09:49

    Erg herkenbaar. Vooral na de eerste diagnose: ik heb kanker en ze doen niets……Ik kon daar gelukkig na de diagnose goed met mijn huisarts over praten, dat hielp echt!

Reactie plaatsen