Pneumokokken en CLL Nieuwsblog
  • Auteur(s):
Nu beoordelen:

Wat zijn pneumokokken?

Pneumokokken zijn bacteriën die van nature kunnen voorkomen in de luchtwegen van kinderen en volwassenen. Soms veroorzaken deze bacteriën ziekte: met name longontsteking (ook wel pneumonie), maar ook bloedvergiftiging (sepsis), of hersenvliesontsteking worden door deze bacterie veroorzaakt.

Mensen met een afweerstoornis, zoals chronische lymfatische leukemie (CLL), hebben een verhoogd risico om ziek te worden door de pneumokokken bacterie. Daarom wordt vaccineren van CLL patiënten tegen de pneumokokken bacterie al langer aanbevolen in internationale richtlijnen. In Nederland is het vaccineren van CLL patiënten nieuw.

Andere groepen mensen in Nederland die het pneumokokkenvaccin ontvangen zijn: pasgeborenen (in het rijksvaccinatieprogramma), ouderen >60 jaar, mensen die afweerremmende medicijnen gebruiken, mensen die die geen milt hebben.

Wat houdt vaccineren in?

De vaccinatieserie bestaat uit 2 verschillende 2 vaccins. Meestal wordt eerst het vaccin genaamd Prevenar-13® toegediend. Dit vaccin beschermt tegen de 13 soorten van de pneumokokken bacterie. Ongeveer 2 maanden later wordt een tweede vaccin toegediend, Pneumovax23®, dit vaccin beschermd tegen 23 soorten van de pneumokokken bacterie. De vaccins bieden bescherming tegen de meest voorkomende bacteriën en het is duidelijk aangetoond dat er een dalende trend is in incidentie van ernstige infecties in landen waar een groot deel van de risicogroepen gevaccineerd werd.

Beide vaccins bestaan uit kleine inactieve deeltjes van de pneumokokkenbacterie. Deze kleine inactieve deeltjes leiden tot stimulatie van ons afweersysteem, met name de B-cellen. De stimulatie van het afweersysteem leidt tot de aanmaak van antistoffen die later bescherming bieden tegen infecties door de pneumokok. In geval van Prevenar zullen ook geheugencellen gevormd worden, die voor bescherming op de langere termijn zorgen. Om de bescherming zo effectief mogelijk te houden, is tot op een zekere leeftijd een herhaalvaccin nodig (om de 5 jaar).

Bijwerkingen van de vaccinaties zijn vergelijkbaar met de bijwerkingen van andere vaccinaties, zoals milde zwelling op de injectieplaats, huiduitslag, spierpijn, temperatuurverhoging, verminderde eetlust. Meestal zijn deze bijwerkingen van korte duur.

Pneumokokken en COVID-19

Omdat de pandemie met COVID-19 nieuw is, zijn er slechts zeer beperkte gegevens beschikbaar over de ziektelast van COVID-19 in samenhang met ziekte door pneumokokkeninfectie.

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO adviseert om vanwege de COVID-19-pandemie bij het vaccinatieprogramma van pneumokok, voorrang te geven aan kwetsbare groepen. Dan gaat het om groepen die zowel bij een pneumokokkeninfectie als bij COVID-19 een verhoogd risico heeft op een ernstig beloop. Daarom adviseert de commissie om dit najaar niet het Nationaal Programma Pneumokokkenvaccinatie Volwassenen (NPPV) zoals dat nu in opzet is uit te voeren, maar mensen van 70 tot en met 79 jaar oud als eerste pneumokokkenvaccinatie aan te bieden

Niet alle besmettingen met pneumokokken of het nieuwe coronavirus verlopen ernstig. Een groot deel van de mensen heeft er geen of weinig last van. Wel hebben de mensen die meer risico hebben op pneumokokkenziekte ook vaak meer risico op een ernstig beloop van COVID-19. Dat kan komen door een hogere leeftijd. Het kan ook komen door een chronische ziekte van hart, longen, nieren of het afweersysteem. 

De pneumokokkenprik is echter geen vaccin tegen COVID-19. COVID-19 wordt veroorzaakt door een virus. Pneumokokken zijn bacteriën. De longklachten die je kunt krijgen door COVID-19 worden veroorzaakt door het coronavirus en niet door pneumokokken. De pneumokokkenprik beschermt je alleen tegen de pneumokokkenbacterie. Er is dus tot op heden geen indicatie om in het kader van de COVID-19 pandemie extra tegen pneumokokken te vaccineren.

 

Bronnen: RIVM en Gezondheidsraad

Reacties (0)
Reactie plaatsen