Nieuwe voorspeller voor een succesvolle medicatie-stoppoging: digitale druppel PCR test Nieuwsblog
  1. Nieuwe voorspeller voor een succesvolle medicatie-stoppoging: digitale druppel PCR test
  • Auteur(s):
Nu beoordelen:

Digitale druppel PCR test

Heeft u chronische myeloïde leukemie en is de ziekte langdurig sterk onderdrukt (in diepe remissie), dan kunt u mogelijk in aanmerking komen om de medicatie op proef te stoppen. U moet onder andere minstens drie jaar met een TKI behandeld zijn en de BCR-ABL-waarde moet minstens een jaar stabiel onder 0.01% liggen (= MR4.0). Maar op welk moment kunt u het beste stoppen? De digitale druppel PCR test kan helpen in het maken van deze keuze en in het optimaal timen van de stoppoging.

De medicatiestoppoging

Sinds een aantal jaar weet men dat bij geselecteerde patiënten die lang genoeg in diepe remissie zijn, de TKI-medicatie veilig gestopt kan worden. Een TKI-medicatiestoppoging moet steeds begeleid worden door de behandelend hematoloog, deze zal kijken of u voldoet aan specifieke stopcriteria. De belangrijkste stopcriteria zijn:

  1. Gedurende het gehele behandeltraject mag er nooit sprake zijn geweest van een switch in TKI door therapie-resistentie of therapie-falen,
  2. U moet minstens 3 jaar met een TKI behandeld zijn en
  3. U moet minstens 1 jaar in diepe remissie zijn (BCR-ABL <0,01%).

Een dergelijke stoppoging is in ongeveer de helft van de patiënten succesvol. Deze patiënten blijven langdurig (soms zelfs levenslang) na het staken van de TKI in remissie, dit noemt men behandelingsvrije remissie. Bij de andere helft van de patiënten komt de BCR-ABL waarde boven 0,1% en zal de TKI-medicatie herstart moet worden. Dit treedt meestal op in het eerste half jaar na stoppen. Uit meerdere grootschalige studies (met opgeteld >3000 deelnemers) en uit klinische ervaring weten we dat een TKI-medicatiepoging in deze geselecteerde patiëntengroep veilig is: na hervatten van de TKI-medicatie bereiken vrijwel alle patiënten op korte termijn weer een diepe respons (BCR-ABL<0.01%) en progressies naar latere fasen van de CML traden niet op.

Meer informatie over stoppen en waar u rekening mee moet houden, kunt u hier terugvinden.

Nieuwe voorspellers voor een succesvolle stoppoging

Het is moeilijk te voorspellen bij welke patiënten de stoppoging succesvol zal zijn. Hier loopt nog veel onderzoek naar. Het lijkt erop dat een langere behandelduur en duur van diepe remissie de kans van slagen groter te maken. Behalve deze twee belangrijke factoren, zijn aanvullende voorspellende parameters nodig om de selectie van stopkandidaten te verbeteren, maar ook om de stoppoging het beste te timen. Een veelbelovende voorspeller is de meting van het BCR-ABL met de digitale druppel PCR. Meerdere studies hebben inmiddels aangetoond dat deze nieuwe PCR-techniek zeer gevoelig en nauwkeurig het BCR-ABL in diepe remissies kan meten en daardoor ook goed kan voorspellen welke patiënten meer kans maken op een succesvolle stop.

De digitale druppel PCR (ddPCR) als nieuwe voorspellende test in Nederland

De digitale druppel PCR (ddPCR) is een nieuwe bloedtest voor de meting van het BCR-ABL. Het bloedmonster wordt eerst onderverdeeld in duizenden minuscule druppeltjes en vervolgens wordt op ieder druppeltje apart een PCR-test uitgevoerd om te zien in welke druppeltjes het BCR-ABL aanwezig is en in welke druppeltjes niet.

Een implementatieproject is van start gegaan, waarbij de ddPCR als voorspellende test wordt aangeboden voor alle CML-patiënten in Nederland die volgens de richtlijnen in aanmerking komen voor een stoppoging. De test kan kosteloos uitgevoerd worden in het Erasmus MC dankzij een projectsubsidie van ZonMw in het “Goed Gebruik Geneesmiddelen” programma aan het Albert Schweitzer Ziekenhuis en het Erasmus MC. Voor dit project wordt ook een praktijkonderzoek gedaan naar het beloop van de medicatie stoppoging van patiënten die deze nieuwe test hebben laten uitvoeren.

Deelname

Indien u volgens de richtlijnen in aanmerking komt voor een stoppoging, kunt u deelnemen. Voor deelname dient u eenmalig een bloedmonster in te sturen voor de ddPCR analyse. Dit kan meestal vanuit uw eigen ziekenhuis georganiseerd worden. De uitslag volgt binnen de vier weken na afname en wordt tezamen met een stopadvies gecommuniceerd aan uw behandelend hematoloog die deze met u zal bespreken. Het stopadvies wordt geformuleerd op basis van de gevonden BCR-ABL waarde. Indien deze waarde laag genoeg is, zullen wij een stopadvies uitbrengen. Als deze waarde toch nog boven een bepaald grens valt, zullen wij adviseren om nog te wachten met de stoppoging en een nieuw bloedmonster in te sturen over bijvoorbeeld een zestal maanden. Uiteraard beslist u tezamen met uw hematoloog over het wel of niet stoppen en is deze keuze sterk afhankelijk van de individuele omstandigheden.

Wij hebben inmiddels van 22 patiënten uit 10 verschillende ziekenhuizen een bloedmonster onderzocht en hiervan zijn 14 patiënten gestopt met de TKI-medicatie. Het is nog te vroeg om iets te kunnen zeggen over de uitkomst van deze stoppogingen. Van 7 patiënten hebben wij deze maand een inzending ontvangen, maar moet het resultaat nog volgen.

Vragen?

Bij vragen of interesse in deelname kunt u contact opnemen met de coördinerend onderzoeker. U kunt dit ook eerst met uw behandelend hematoloog bespreken: hij/zij kan al een richting geven of u inderdaad kandidaat bent voor de TKI-medicatiestoppoging. De meeste hematologen in Nederland zijn inmiddels op de hoogte van dit project, maar bij vragen kunnen zij uiteraard ook met één van de onderzoekers contact opnemen.  

Hoofdonderzoeker: Dr. Peter Westerweel

Coördinerend onderzoeker: Drs. Camille Kockerols

Contactgegevens:  c.c.b.kockerols@asz.nl

Reacties (5)
  • Door op 15:22

    Fantastische ontwikkeling!

  • Door op 18:08

    Wat een mooie ontwikkeling!

  • Door op 14:42

    mooie ontwikkeling. Hoop in aanmerking te komen....

  • Door op 17:19

    Mooie ontwikkeling, zou er graag voor in aanmerking komen…,,.

  • Door op 18:00

    Deze techniek klinkt veelbelovend! Ik voldoe niet aan de voorwaarden om mee te doen omdat ik imatinib, dasatinib, ponatinib en asciminib al reeds heb gebruikt. Een allogene stamceltransplantatie heeft (tot nu toe) de oplossing gegeven. Het zo mooi zijn als in de toekomst de BCR-ABLwaarde ook na stamceltransplantatie om deze wijze gemeten kan worden (sinds de transplantaie (2019) in diepe remissie).

Reactie plaatsen