Werk & Inkomen Leven met CLL
  1. Werk & Inkomen

Werk & Inkomen

Het is mogelijk dat mensen met CLL gedeeltelijk of niet meer kunnen werken. Klachten in een verder stadium van CLL (acceleratie of acute fase), met name vermoeidheid en/of verminderde weerstand kunnen ervoor zorgen dat werken gedeeltelijk of zelfs voor altijd niet meer mogelijk is. Ook in het begin stadium kan door een grote hoeveelheid aan informatie en het feit dat CLL grote gevolgen heeft voor jouw leven ervoor zorgen dat werken te veel kan zijn. Mogelijk is het eigen werk niet meer geschikt voor de huidige situatie en kan aanpassing van het werk een oplossing zijn. Wat zijn de mogelijkheden en wat zijn de rechten?

Het melden van de diagnose CLL aan de werkgever of voor een zelfstandige bij de verzekeringsmaatschappij of broodfonds kan grote gevolgen hebben. Dit is zeker ook van toepassing voor werknemers bij een tijdelijk of jaarcontract of indien een reorganisatie loopt op het werk. Je bent wettelijk niet verplicht als werknemer of zelfstandige om je ziekte aan de leidinggevende te melden of dit meteen aan je verzekeringsmaatschappij of broodfonds op te geven. Echter is natuurlijk goed contact houden met de werkgever en/of bedrijfsarts en andere belanghebbende wel belangrijk. Hieronder komen de onderwerpen aan bod die belangrijk zijn om te doen of te weten.  

Wet Verbetering Poortwachter

Bij ziekmelding krijg je te maken met de Wet Verbetering Poortwachter. In deze wet staan een aantal verplichtingen beschreven voor jou als werknemer en voor je werkgever. Belangrijk om te weten bijvoorbeeld is, wanneer je bijna zes weken ziek bent, een probleemanalyse opgesteld moet worden. Dit is wettelijk bepaald. Deze probleemanalyse wordt opgesteld nadat één of meerdere gesprekken hebben plaatsgevonden bij de bedrijfsarts of bij de Arbodienst. Tijdens deze gesprekken wordt bekeken welke activiteiten je wel of niet kunt doen door je ziekte en wat er nodig is om zo snel mogelijk weer aan het werk te kunnen. Als werknemer ben je verplicht hieraan mee te werken. Op de site van de Rijksoverheid vind je hierover meer informatie. Op de site van het UWV vind je een stappenplan bij ziekte, en uitleg over deze Wet Verbetering Poortwachter, met name wat er moet gebeuren op welk moment en wie wat moet doen.

Contact bedrijfsarts

Het opbouwen en onderhouden van een goed contact met de bedrijfsarts en de werkgever is belangrijk voor het re-integratieproces. Als patiënt mag je best vragen naar een bedrijfsarts die ervaring heeft met patiënten met kanker. Een gemiddelde bedrijfsarts ziet 3 tot 10 nieuwe patiënten met kanker per jaar. Het is daarom best moeilijk om expertise en ervaring op te bouwen voor een bedrijfsarts. Om jouw en de bedrijfsarts te ondersteunen zijn er ook BACO's (Bedrijfsarts Consulent Oncologie). Dit zijn bedrijfsartsen gespecialiseerd in de begeleiding van mensen met kanker.

Mensen vragen zich soms af of een bedrijfsarts wel onpartijdig is en een beroepsgeheim heeft. Een bedrijfsarts kijkt in het belang van werkgever én werknemer. Daarnaast hebben bedrijfsartsen ook geheimhoudingsplicht, net als alle andere artsen. 

Geen bedrijfsarts? Of second opinion?

Als je geen bedrijfsarts hebt, zoals de meeste zzp’ers of sommige andere kleine bedrijven, kan je bij een klinisch arbeidsgeneeskundige terecht. Dit is een onafhankelijke bedrijfsarts en kan je adviseren en begeleiden bij de terugkeer in je werk. Ook als je wel een bedrijfsarts hebt, dan kun je een second opinion vragen bij een onafhankelijke bedrijfsarts. Vragen hierover kun je hier altijd stellen. 

Contact met werkgever, leidinggevende en collega’s

Moet je je ziekmelden, dan is contact houden met je collega’s een goede manier om betrokken te blijven. Je collega’s kunnen beter volgen wat er met je gebeurt waardoor ze ook meer begrip kunnen tonen voor jouw situatie. En zelf word je ook (een beetje) op de hoogte gehouden over de gebeurtenissen op het werk. Contact houden met je werkgever, leidinggevende en collega's maakt het ook makkelijker om uiteindelijk weer aan het werk te gaan. Het kan zijn dat je collega's soms niet zo goed weten hoe ze moeten reageren op jouw ziekte. Dat gebeurt veel minder als je bij afwezigheid je collega's regelmatig iets van je laat horen. Wil je weten hoe andere mensen hier mee omgaan? Vraag ernaar op het CMyLife forum.

Bron: UWV, Rijksoverheid & AYA

Uitkeringen

Als je te horen krijgt dat je CLL hebt, kan dit consequenties hebben voor je persoonlijke maatschappelijke situatie. Afhankelijk van deze situatie (wel of geen arbeidscontract) kun je hieronder meer informatie vinden over verschillende uitkeringen. Onderstaande informatie is algemene informatie. Bij vragen over jouw eigen situatie is het belangrijk de juiste mensen te raadplegen die kunnen helpen om de antwoorden hierop te vinden. Denk bijvoorbeeld aan je werkgever, bedrijfsarts, UWV of de gemeente.

Uitkeringen met arbeidscontract (gehad):

Als je verwacht door je ziekte (lang) afwezig te zijn op je werk, is het belangrijk te weten wat je rechten en plichten zijn als werknemer. Bekijk je contract en cao om te controleren of je zakelijk alles goed hebt geregeld. Ben je ook bewust van de regels waaraan je moet voldoen rondom ziekmelding en contact met bijvoorbeeld je leidinggevende. 

> Wet Verbetering Poortwachter

Wanneer je ziek bent krijg je te maken met de Wet Verbetering Poortwachter. In deze wet staan een aantal verplichtingen beschreven voor jou als werknemer en voor je werkgever. Op de site van de Rijksoverheid vind je hierover informatie. Op de site van het UWV vind je een stappenplan bij ziekte, waarbij je ook uitleg vindt over wat er moet gebeuren op welk moment en wie wat moet doen. Je werkgever is verplicht tot het doorbetalen van je loon tijdens de eerste 2 jaar van je ziekte. De wettelijke norm hiervoor is minimaal 70% van je loon. Check altijd wat hierover in je cao staat.

> WIA

Na 2 ziektejaren (104 ziekteweken) kun je in aanmerking komen voor een WIA uitkering via het UWV. WIA staat voor wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. Dit is een (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het UWV bekijkt of je hier recht op hebt. Je krijgt een WIA als je door ziekte niet of minder kunt werken. De WIA bestaat uit 2 soorten uitkeringen, namelijk de WGA en de IVA. De WGA staat voor Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten. Je krijgt mogelijk WGA als je 2 jaar of langer ziek bent en (in de toekomst) kunt werken. IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. Je krijgt mogelijk IVA als je niet of nauwelijks kunt werken en de kans zeer klein is dat je herstelt. Je vraagt een WIA aan als je bijna 2 jaar (104 weken) ziek bent en je daardoor 65% of minder kunt verdienen van je oude loon. Verdere informatie vind je op de site van het UWV.

> Ziektewet

In sommige gevallen word je salaris bij ziekte niet (langer) betaald door je werkgever maar kom je in de Ziektewet. Je krijgt dan een Ziektewetuitkering van het UWV. Dit gebeurt bijvoorbeeld in het geval je contract af loopt terwijl je ziek bent, je ziek wordt binnen 4 weken na aflopen van je contract, wanneer je een WW-uitkering hebt als je ziek wordt of wanneer je uitzendkracht bent. Meer informatie hierover vind je op de site van het UWV. Lees dit op tijd want er zijn termijnen aan verbonden. Lees ook goed wat je zelf moet doen en wat je (oude) werkgever moet doen.

> Werkloosheidswet of WW uitkering

Wanneer je een WW uitkering hebt en je wordt ziek, moet je dit zo snel mogelijk melden bij het UWV. Het UWV verwacht de ziekmelding uiterlijk op de tweede dag dat je ziek bent. Je kunt dit doen via Mijn UWV op de site van het UWV. De eerste 13 weken loopt je WW uitkering door. Als je na die 13 weken nog steeds ziek bent, krijg je een Ziektewet uitkering. Het kan zijn dat wanneer je weer beter bent je weer terug gaat naar een WW-uitkering. Als je daar nog recht op hebt. Meer informatie vind je op de site van het UWV.

Uitkeringen zonder arbeidscontract:

ZZP-ers en zelfstandig ondernemers worden vaker gedwongen om langer door te werken bij ziekte, omdat werknemersverzekeringen niet voor hen gelden. Toch zijn er ook voor hen enige vangnetten. Zo is het mogelijk om zelf een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten of lid te worden van een broodfonds.

> Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)

Als zelfstandige kun je in (tijdelijke) financiële problemen komen die het voortbestaan van jouw bedrijf bedreigen. In bepaalde gevallen kun je dan een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). De gemeente voert deze regeling uit en kan je ondersteuning bieden. Bijvoorbeeld via een renteloze lening, een starterskrediet of een aanvulling op je inkomen tot bijstandsniveau. Dit is voor een bepaalde periode die de gemeente bepaalt. Dat is vaak maximaal 12 maanden, en soms kan deze verlengd worden met nog een keer 12 maanden. Voorwaarden voor deze financiële steun zijn onder andere dat je bedrijf levensvatbaar moet zijn, dus voldoende op moet leveren om te kunnen blijven bestaan. Verder moet je gemiddeld 23,5 uur per week in je bedrijf werken (minimaal 1225 uur per jaar). En daarnaast mag je geen hulp (meer) krijgen via een bank of borgstellingsfonds. Vraag na bij je eigen gemeente of jij, nu je ziek bent, een beroep kunt doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen. Op de site van de Rijksoverheid kun je vragen en antwoorden vinden over de bijstand voor zelfstandigen.

> Bijstandsuitkering / Participatiewet

De Wet Werk en Bijstand is in 2015 vervangen door de Participatiewet. De belangrijkste voorwaarde om een bijstandsuitkering te ontvangen is dat je géén of te weinig inkomen of vermogen hebt om in je levensonderhoud (of het levensonderhoud van je gezin) te kunnen voorzien terwijl je ook niet in aanmerking komt voor een andere uitkering zoals bijvoorbeeld een WW uitkering of ziektewetuitkering. Wanneer je met iemand samenwoont, dan telt het inkomen en het vermogen van deze persoon mee. Voor het bepalen van je vermogen tellen o.a. spaargeld en een eigen woning mee. Er is een maximaal eigen vermogen vastgesteld wat je mag bezitten. Bedragen hiervan vind je op de site van de Rijksoverheid. Je vraagt een bijstandsuitkering aan bij je gemeente. Meestal kun je online de aanvraag doen.

>Wajong uitkering 

Word je voor je dertigste jaar langdurig ziek en kun je daardoor moeilijk of niet werken? Dan kom je in sommige gevallen in aanmerking voor een Wajong uitkering. Je kunt alleen nog Wajong 2015 ontvangen als je door ziekte of handicap nu en in de toekomst geen mogelijkheden meer hebt om te werken. Het UWV noemt dit volledig en duurzaam geen arbeidsvermogen. Ook moet je in het jaar voordat je ziek werd minimaal zes maanden een opleiding hebben gevolgd. Andere voorwaarden zijn dat je in Nederland woont, op het moment van aanvragen geen opleiding volgt en minimaal 18 jaar oud bent. Als je Wajong 2015 wilt aanvragen, doe dit dan uiterlijk acht maanden nadat je ziek bent geworden. Dan krijg je deze uitkering vanaf één jaar na het begin van je ziekte. Je doet dit door een beoordeling arbeidsvermogen aan te vragen bij het UWV. Meer informatie, voorwaarden en online formulieren vind je op de site van het UWV. Alvorens de Wajong 2015 start kun je voor de tussenliggende periode een beroep doen op de bijstand. Eventueel kan je bijstandsuitkering na een jaar overgaan in een Wajong uitkering.

Vergoedingen

Soms heb je recht op vergoedingen of tegemoetkomingen om de extra kosten die een ziekte met zich mee kan brengen enigszins op te vangen. Op de website www.regelhulp.nl van Rijksoverheid kun je precies zien waar je recht op hebt. Als je op deze website verder gaat zoeken naar nuttige informatie via ‘mijn situatie’, kies dan voor 'Inkomen en uitgaven' en vervolgens voor 'Regelingen bij ziekte/beperking'. Je vindt hier bijvoorbeeld ook informatie over Bijzondere bijstand en Belastingaftrek.

Bijzondere bijstand

Bijzondere bijstand wordt beschikbaar gesteld door de gemeente voor mensen met een laag inkomen. Het is geld bedoeld voor bijzondere, noodzakelijke kosten. Bijvoorbeeld als je extra kosten hebt door een ziekte of een beperking. Voor bijzondere bijstand komen bijvoorbeeld in aanmerking mensen met een bijstandsuitkering, maar ook mensen met een minimumloon, of AOW uitkering. Je vraagt bijzondere bijstand aan bij je gemeente.

Belastingaftrek

Belastingaftrek wil zeggen dat je bepaalde kosten opgeeft bij je aangifte voor de inkomstenbelasting. Het gaat om specifieke zorgkosten (buitengewone uitgaven). Je betaalt dan vervolgens minder belasting. Bij specifieke zorgkosten moet je denken aan: medicijnen, hulpmiddelen, reiskosten, dieet, extra kleding en beddengoed. Meer informatie en hulp kun je vinden op de site van de Belastingdienst.

Wanneer begint re-integratie?

Re-integratie begint volgens de Wet Verbetering Poortwachter al in het begin van je ziek zijn. Na ziekmelding wordt namelijk regelmatig gekeken of re-integratie mogelijk is en wat daarvoor nodig is? Re-integreren begint met revalideren en herstellen, zowel lichamelijk als geestelijk. Soms zijn er in jouw omgeving of bij het ziekenhuis waar je onder behandeling bent revalidatieprogramma’s waar je na je behandeling aan mee kunt doen. Revalideren betekent als eerste lichamelijk herstellen en conditie opbouwen. Dit kun je zelfstandig doen, in een groepsprogramma of individueel met hulp van een (gespecialiseerde) fysiotherapeut. Daarnaast is revalideren ook geestelijk herstellen van ziekte en behandeling of wat wel de kankerervaring wordt genoemd. Aan de ene kant wil je snel weer hersteld zijn, aan de andere kant is er vaak veel gebeurd met je. Al deze gebeurtenissen moet je ook verwerken. Het is niet zo dat je eerst weer volledige conditie moet hebben of alles verwerkt moet hebben alvorens je kunt starten met werken. Starten met werken is ook onderdeel van herstellen.

Vermoeidheid, lichamelijke problemen, gevoelens van verdriet, verwerkingsproblemen maken dat je de greep op de werksituatie soms kan verliezen. De omgeving en je collega’s hebben niet altijd door dat voor jou alles nog niet normaal is, dit wordt versterkt omdat er uiterlijk vaak niets te zien is. Verwachtingen van je werkgever en collega’s maar ook van jezelf, zijn vaak te hoog gespannen. Veel mensen hebben het idee dat ze het werk snel op kunnen pakken, maar dat valt nogal eens tegen. Het is belangrijk dat je er vertrouwen in hebt, dat het weer aan het werk gaan zal lukken. Als je bijvoorbeeld het gevoel hebt dat je alleen je werk hervat om iemand tevreden te stellen, zal je werkhervatting minder kans van slagen hebben. Na de diagnose CLL kun je je kwetsbaar voelen en wanneer je op het werk merkt dat je weer wat kan, kan dat juist heel positief zijn. Het kan je zelfvertrouwen versterken en daardoor een gunstig effect op je klachten hebben. Sommige mensen merken dat zij na een heftige periode in hun leven, meer kritisch kijken naar wat wel of niet van waarde is in hun leven. Dit kan ook betekenen dat de kijk op hun werk verandert. Als dit ook voor jou geldt, geef jezelf dan de ruimte om rustig na te denken of en welke consequenties je hier aan wil verbinden.

Wie kan me helpen bij re-integratie?

De bedrijfsarts of Arbo-arts kan je helpen bij het opstellen van een werkhervattingplan. Besef je dat het mogelijk is dat je niet meer hetzelfde of dezelfde hoeveelheid werk kan doen dan voor je ziek werd. Praat hierover met je werkgever maar ook met je omgeving, zorgverlener en huisarts. Wanneer je behoefte hebt aan meer begeleiding kun je terecht bij een re-integratiebureau. Hiervan zijn er velen. Bespreek met je werkgever de mogelijkheden. Bedenk daarbij dat een werkgever ook veel baat kan hebben bij de ondersteuning van een re-integratiebureau. Als je op zoek gaat naar een re-integratiebureau is het altijd goed om je te oriënteren of vrijblijvend een gesprek aan te gaan. Wanneer je een bureau wilt dat ervaring heeft bij het begeleiden van mensen met kanker kun je bijvoorbeeld terecht bij Re-turn en Stap.nu. Ben je lid van Hematon dan kan je ook kosteloos gebruik maken van een gecertificeerde ervaringsdeskundige coach werk en inkomen. Wanneer je gaat re-integreren via het UWV kun je ook om een re-integratiebureau vragen dat gespecialiseerd is in de begeleiding van mensen met kanker. Een manier om dit te doen is het aanvragen van een IRO. IRO staat voor Individuele Re-integratie Overeenkomst, een budget dat door het UWV binnen bepaalde voorwaarden wordt verstrekt om je eigen re-integratie te organiseren. Overleg dit met je contactpersoon bij het UWV.